integriteitbeheersing
Uit de definitie van integriteit volgt dat het bij organisatie-integriteit draait om de beheersing van de integriteitrisico's. Hiervoor kan een cyclisch risicobeheersingsmodel worden gehanteerd.
Voor een goede beheersing van de integriteitrisico’s binnen een organisatie dient een aantal fasen te worden doorlopen. Allereerst dient aandacht te worden besteed aan bewustwording: wat is integriteit en wat is het belang daarvan voor de organisatie? Hierover dient binnen de organisatie een duidelijk en eenduidig beeld te ontstaan, resulterend in de vaststelling van het integriteitbeleid van de organisatie.
Vervolgens dient de organisatie (binnen het kader zoals dat door wet- en regelgeving en algemeen aanvaarde maatschappelijke waarden en normen wordt gevormd) de eigen waarden en normen vast te stellen. Daarbij is een actieve participatie vanuit alle lagen van de organisatie van belang teneinde voldoende draagvlak te creëren. Het resultaat van deze fase is een codificatie van de normen, in bijvoorbeeld een gedragscode, protocollen, huisregels en instructies etc.
Als vaststaat welke waarden en normen de organisatie zich heeft gesteld, kan door middel van een analyse worden onderzocht waar zich risico’s ten aanzien van integriteitschendingen voordoen. Waar nodig kunnen vervolgens passende beheersingsmaatregelen worden genomen.
Integriteit heeft uiteindelijk betrekking op gedragingen van mensen. Wat doet men wel en wat doet men niet? Het kan wenselijk zijn om te trachten het gedrag van medewerkers van een organisatie te beïnvloeden teneinde de naleving van de gestelde waarden en normen te beoordelen. Hiervoor kan bijvoorbeeld gebruik gemaakt worden van dilemmatrainingen, maar ook door maatregelen die in de reguliere processen worden ingebed: aandacht voor integriteit in het werkoverleg, integriteit als onderdeel van het functioneringsgesprek, de voorbeeldfunctie van leidinggevenden etc.
Tenslotte dient te worden bedacht dat een op enigerlei wijze vastgestelde norm al gauw een dode letter wordt als de organisatie niet bereid is deze norm te handhaven. Hiertoe is toezicht op de naleving noodzakelijk alsmede de bereidheid om bij integriteitschendingen passende maatregelen te treffen. Het tijdig signaleren van incidenten kan daarbij worden gestimuleerd door medewerkers te activeren misstanden te melden, bijvoorbeeld door de vaststelling van een klokkenluidersregeling en de aanstelling van een vertrouwenspersoon. Daarnaast is van belang dat de organisatie voorziet in monitoring van de (beheersing van) integriteitrisico's.
Voor een blijvende naleving en daarmee een continue integriteitbeheersing, dient het integriteitbegrip in de organisatie levend te worden gehouden. Na het doorlopen van de eerdergenoemde fasen is het dan ook noodzakelijk wederom aandacht te besteden aan de bewustwording. Tenslotte kan op basis van door monitoring verkregen gegevens over de (mate van) beheersing van integriteitrisico's het integriteitbeleid zo nodig worden bijgesteld.
Voor een goede beheersing van de integriteitrisico’s binnen een organisatie dient een aantal fasen te worden doorlopen. Allereerst dient aandacht te worden besteed aan bewustwording: wat is integriteit en wat is het belang daarvan voor de organisatie? Hierover dient binnen de organisatie een duidelijk en eenduidig beeld te ontstaan, resulterend in de vaststelling van het integriteitbeleid van de organisatie.
Vervolgens dient de organisatie (binnen het kader zoals dat door wet- en regelgeving en algemeen aanvaarde maatschappelijke waarden en normen wordt gevormd) de eigen waarden en normen vast te stellen. Daarbij is een actieve participatie vanuit alle lagen van de organisatie van belang teneinde voldoende draagvlak te creëren. Het resultaat van deze fase is een codificatie van de normen, in bijvoorbeeld een gedragscode, protocollen, huisregels en instructies etc.
Als vaststaat welke waarden en normen de organisatie zich heeft gesteld, kan door middel van een analyse worden onderzocht waar zich risico’s ten aanzien van integriteitschendingen voordoen. Waar nodig kunnen vervolgens passende beheersingsmaatregelen worden genomen.
Integriteit heeft uiteindelijk betrekking op gedragingen van mensen. Wat doet men wel en wat doet men niet? Het kan wenselijk zijn om te trachten het gedrag van medewerkers van een organisatie te beïnvloeden teneinde de naleving van de gestelde waarden en normen te beoordelen. Hiervoor kan bijvoorbeeld gebruik gemaakt worden van dilemmatrainingen, maar ook door maatregelen die in de reguliere processen worden ingebed: aandacht voor integriteit in het werkoverleg, integriteit als onderdeel van het functioneringsgesprek, de voorbeeldfunctie van leidinggevenden etc.
Tenslotte dient te worden bedacht dat een op enigerlei wijze vastgestelde norm al gauw een dode letter wordt als de organisatie niet bereid is deze norm te handhaven. Hiertoe is toezicht op de naleving noodzakelijk alsmede de bereidheid om bij integriteitschendingen passende maatregelen te treffen. Het tijdig signaleren van incidenten kan daarbij worden gestimuleerd door medewerkers te activeren misstanden te melden, bijvoorbeeld door de vaststelling van een klokkenluidersregeling en de aanstelling van een vertrouwenspersoon. Daarnaast is van belang dat de organisatie voorziet in monitoring van de (beheersing van) integriteitrisico's.
Voor een blijvende naleving en daarmee een continue integriteitbeheersing, dient het integriteitbegrip in de organisatie levend te worden gehouden. Na het doorlopen van de eerdergenoemde fasen is het dan ook noodzakelijk wederom aandacht te besteden aan de bewustwording. Tenslotte kan op basis van door monitoring verkregen gegevens over de (mate van) beheersing van integriteitrisico's het integriteitbeleid zo nodig worden bijgesteld.
stuur je dilemma
Integriteit.nl maakt gebruik van integriteitdilemma’s uit de praktijk. Heb jij weleens iets meegemaakt waarvan je dacht: ”Kan dit nou wel of kan dit nou niet?” Of: “Dit vind ik nou echt niet kunnen!” Mail het ons en wij anonimiseren het dilemma zodat wij het kunnen toevoegen aan de Dilemmabank, onze database met dilemma’s. Op die manier helpen we elkaar integer te worden en te blijven! Lees verder >>>
referenties
twitter
Volg het integriteit nieuws op onze Twitterpagina met alle laatste ontwikkelingen in de wereld van integriteit. Twitterpagina >>>contactgegevens